De noordse woelmuis

Als gids op de fluisterboot vertel ik altijd iets over de noordse woelmuis die voorkomt op de Vlietlanden. Maar de mensen aan boord krijgen hem niet te zien. Ik heb dit diertje zelf ook nog nooit gezien. Ja, opgezet in het museum van Ecomare op Texel. Toch schrijf ik er nu iets over omdat het in Nederland langzamerhand een heel zeldzaam dier is geworden. De foto’s bij dit stukje zijn dan ook niet van mij, maar komen van het internet.

woelmuis2

 

De noordse woelmuis is verwant aan de veldmuis en de aardmuis. Hij is iets groter, de staart iets langer en de vacht is iets donkerder van kleur. De Noordse woelmuis wordt 85 tot 161 mm lang en 20 tot 80 g zwaar. Het is voornamelijk een nachtdier, maar ’s winters is hij meestal overdag actief. Hij leeft voornamelijk van rietscheuten en waterplanten. In de winter kan dit worden aangevuld met schors, zaden en wortels. Het is een goede zwemmer en duiker. De Noordse woelmuis legt een uitgebreid gangenstelsel aan, waarin hij een nest maakt van mos, grassprieten en droge biezen. In te vochtige streken graaft hij geen gangenstelsel, maar bouwt hij een bovengronds nest.

De woelmuizen hebben een territorium. Indringers worden weggejaagd. Na een draagtijd van 20 tot 23 dagen worden vijf tot tien jongen geboren. Een vrouwtje kan twee tot vijf worpen per jaar krijgen. De jongen zijn na zes weken geslachtsrijp.

Omdat hij solitair leeft wordt hij in droge streken vrij snel weggeconcurreerd door veldmuizen en aardmuizen die in familieverband leven. In gebieden waarin die ontbreken, komt de soort ook in drogere streken voor, op Texel kun je ze vinden. Als gevolg van de concurrentie van veld- en aardmuis is het gebied voor de noordse woelmuis meestal beperkt tot natte geïsoleerde terreinen (rietkragen, drasse weilanden), een terreintype dat in Nederland zeldzaam is geworden. Omdat hij een goede zwemmer is voelt hij zich daar uitstekend thuis.

De Vlietlanden vormen dus een zeer geschikt terrein voor dit diertje. Geïsoleerd liggende drassige eilandjes waar geen concurrentie is van die andere muizensoorten. Hij kwam tot voor kort ook nog voor in de Weerribben en de Wieden, maar nu is hij daar geheel verdwenen. Hier in de buurt kun je ze ook nog vinden op het eiland Tiengemeten.

Tot slot nog een citaat van de site van natuurmonumenten over de Vlietlanden:
‘De zomer is nu toch echt voorbij. In de Vlietlanden zijn de zeldzame noordse woelmuizen begonnen met de voorbereidingen voor de winter. Het winternest is groter en beter afgewerkt dan het zomernest en wordt ook gebruikt om voedsel in op te slaan. De internationaal zeldzame noordse woelmuis is deze winter veiliger dan ooit in natuurgebied de Vlietlanden. Dankzij het uitgekiende maaibeheer van Natuurmonumenten (sommige gedeelten worden niet gemaaid maar met rust gelaten) vindt de forse muis er voldoende plek voor de bouw van zijn winternesten. De nesten zijn van levensbelang. Daar is hij veilig voor roofvogels. De winternesten worden gemaakt van mos, biezen en grassen.’

Laten we hopen dat dit zeldzame diertje nog lang in onze omgeving kan blijven floreren.

woelmuis1

Advertenties