De Schildersmossel

Als je over het jaagpad langs de Vlaardingse Vaart loopt zie je soms een hoopje mosselschelpen liggen. Nee, dit is niet de schuld van iemand die na een lekker mosselmaal de schelpen langs de waterkant heeft gedumpt. Het betreft hier zoetwatermosselen, een schelpensoort die voorkomt in zoet water dat vrij zuiver moet zijn. Ze filteren hun voedsel uit het water en kunnen alleen overleven als het water niet vervuild is. De mossel die hier het meeste voorkomt is de schildersmossel. Hij kan tot 15 jaar oud worden en een lengte van 11 centimeter bereiken.

schildersmossel2

Driehoekschelpjes
Daar zit ook nog een leuk verhaal aan vast. De schildersmossel heeft zijn naam gekregen omdat schilders vroeger de schelpen gebruikten om hun verf in te bewaren. De twee schelpen van de schildersmossel passen precies op elkaar, waardoor ze een mooi afgesloten doosje vormen. Je kunt afbeeldingen van de schelpen soms terugvinden op oude schilderijen.De schelpen worden opgedoken door vooral de meerkoeten en kuifeenden. Die eten deze schelpinhoud niet maar zoeken vooral de kleine driehoekschelpjes die ook in de vaart zitten. Maar die kleine schelpen zitten meestal met draden vast op de grote schelpen. Ze duiken dan de combinatie op, deponeren ze op de wal en eten de kleine schelpen op. De grote laten ze liggen.

Schildersmosselen leven ingegraven in de bodem, waarbij hun achterzijde met de sifonen (in- en uitstroombuisjes) schuin boven de bodem uitsteekt. Met deze sifonen filtert de schildermossel het water om er zuurstof en voedsel uit te halen en om afvalstoffen uit te scheiden. Met een gespierde voet kunnen ze zelfs kleine afstanden afleggen.

Twee miljoen larven
De ontwikkeling van de schildersmossel is bijzonder. Het sperma wordt door het mannetje vrij in het water geloosd, waarna het via de instroomopening van het vrouwtje in haar lichaam terecht komt en daar de eitjes bevrucht. De een tot twee miljoen larven ontwikkelen zich gedurende 9 tot 10 maanden in het vrouwtje. Als de tijd rijp is en er een geschikte vis voorbij zwemt, loost de moedermossel de kleine schelpjes. De vis zwemt door de wolk larven en ademt ze in. De larven hechten zich binnen in de vis en gaan daar als parasieten leven. Binnen een maand ontwikkelen de larven alle organen die ze nodig hebben, zich voedend met vissenbloed. Vervolgens laten ze zich op de bodem vallen, waar ze zich als mossel verder ontwikkelen.

Als je ze ziet, pak er dan eens één op, van binnen is heeft hij een prachtige parelmoeren kleur.

schildersmossel1

Advertenties

Van herfst naar winter

Vrijdag 30 november gewandeld langs de randen van de Broekpolder en de Vlietlanden. Het was prachtig weer, net boven nul en erg helder. Bij de vogelkijkhut, die uitkijk biedt over de Aalkeetbuitenpolder was het een drukte van belang (Niet in de hut maar in het water waar je op uit kijkt!). Honderden brandganzen en grauwe ganzen, smienten en kuifeenden die hier overwinteren. Aan de overkant van het water twee grote zilverreigers, stralend wit. Naast mij stond iemand die een paar minuten daarvoor een roerdomp had zien opvliegen uit het riet. Een roerdomp! Ze moeten er zijn in dit gebied, maar ik had hem zelf nog nooit gezien of iemand gesproken die deze bijzondere vogel hier had gezien.

jaargetijde1

Verderop de Bommeer in een schitterend ochtendlicht. Een kwartiertje gestaan op het uitkijkpunt. De lucht vol met in V-vorm vliegende ganzen. Een buizerd vloog voorbij. Bij de vaart tientallen vinken in de bomen.

Waarom vind ik dit gebied toch zo mooi? Het is niet zo groot, maar je vergeet compleet dat je vlak bij de stad zit. Ik kom oorspronkelijk uit de Zuidwesthoek van Friesland waar ik ben opgegroeid tussen de weilanden en de meren. En al is dit gebied veel kleiner, het geeft dezelfde beleving. In mijn jeugd kwam je daar regelmatig die roerdomp van hierboven tegen.

Ik heb een paar foto’s van deze ochtend bijgevoegd. De kerk van Maasland, gezien vanaf de Bommeer. Zomaar een paar bomen. En een kuifeend, één van die overwinteraars. Echte mooie foto’s van de Vlietlanden vind je deze maand in de Toeractief. Een erg mooi artikel over dit gebied met ook nog een complete routebeschrijving. Een aanrader om te lezen in de kerstvakantie. Maar de beste aanrader is toch om juist nu in deze tijd eens een wandeling te maken door dit gebied. En vergeet dan vooral de vogelkijkhut niet, je kijkt je ogen uit.

jaargetijde2 jaargetijde3